Ortopedik check-up, şikâyeti az olan veya hiç olmayan kişilerde kas gücü, eklem hareketi, denge, fonksiyonel hareket ve kemik sağlığının planlı olarak değerlendirilmesidir. Amaç, sarkopeni, kemik erimesi, erken kireçlenme ve düşme riski gibi sessiz ilerleyen sorunları erken fark etmek ve kişiye özel bir egzersiz ve korunma planı oluşturmaktır.
Klasik check-up programları çoğunlukla kalp, damar, şeker ve kanser taramalarına odaklanır. Hareket sistemi ise genellikle bir ağrı veya kırık ortaya çıktığında değerlendirilir. Oysa kas kaybı, kemik erimesi ve denge bozukluğu yıllar içinde belirti vermeden ilerleyebilir ve ilk bulgu bir düşme ya da kırık olabilir.
Bu sayfada ortopedik check-up'ın kimlere önerildiğini, değerlendirmede hangi testlerin kullanılabileceğini, sonuçların nasıl yorumlandığını ve bu değerlendirmenin sınırlarını anlatıyoruz. Burada anlatılan testler genel tıbbi uygulamaya dayanır; her kişide hepsinin yapılması gerekmez.
- Ortopedik Check-Up Nedir ve Neden Yapılır?
- Ortopedik Check-Up Kimlere Önerilir?
- Ortopedik Check-Up'ta Neler Yapılabilir?
- Öykü Neden Check-Up'ın En Önemli Parçasıdır?
- Fizik Muayenede Nelere Bakılır?
- Kas Gücü Nasıl Değerlendirilir?
- Eklem Hareket Açıklığı Neden Ölçülür?
- Fonksiyonel Hareket ve Denge Testleri Neyi Gösterir?
- Süreli Kalk-Yürü Testi
- Denge Testleri
- Yürüme Hızı
- Görüntüleme ve Kan Tahlilleri Ne Zaman Gerekir?
- DEXA ile kemik yoğunluğu ölçümü
- Röntgen
- Kan Tahlilleri
- Ortopedik Check-Up Sonuçları Nasıl Yorumlanır?
- Ortopedik Check-Up'ın Sınırları Nelerdir?
- Ortopedik Check-Up Ne Sıklıkla Tekrarlanmalı?
- Ortopedik Check-Up'a Nasıl Hazırlanmalısınız?
- Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurmalısınız?
- Kaynaklar
- Sık Sorulan Sorular
Ortopedik Check-Up Nedir ve Neden Yapılır?
Ortopedik check-up, kas-iskelet sisteminin bütüncül olarak gözden geçirildiği bir muayene ve test sürecidir. Kas gücü, eklem işlevi, kemik dayanıklılığı ve denge birlikte değerlendirilir. Amaç hastalık aramaktan çok, bağımsız hareket etme kapasitesini tehdit eden risklerin belirlenmesi ve bu risklerin azaltılması için somut bir plan yapılmasıdır.
Bu değerlendirme, ortopedik longevity yaklaşımının pratik başlangıç noktasıdır. Kişinin mevcut durumu ölçülebilir verilerle kayıt altına alındığında, egzersiz programının hedefleri daha net belirlenir ve ilerleme sonraki kontrollerde karşılaştırılabilir.
Ortopedik check-up bir hastalık tedavisi değildir ve herkese aynı paket olarak uygulanmamalıdır. Hangi testlerin gerekli olduğu yaşa, cinsiyete, mevcut şikâyetlere, geçmiş yaralanmalara ve risk faktörlerine göre değişir.
Ortopedik Check-Up Kimlere Önerilir?
Ortopedik check-up özellikle kırk yaş sonrasında eklem ağrısı başlayan, menopoza giren veya menopozu geride bırakmış kadınlar, ellili yaşlardan sonra kas gücünde azalma hisseden kişiler, düşme yaşamış olanlar ve kemik erimesi risk faktörü taşıyanlar için faydalı olabilir. Spor yapan ve yaralanma geçmişi bulunan kişiler de bu değerlendirmeden yararlanabilir.
- Kırk yaş üzerinde olup diz, kalça, omuz veya bel ağrısı tekrarlayan kişiler.
- Menopoz sonrası kadınlar ve 70 yaş üstü erkekler.
- Ailesinde kalça kırığı veya kemik erimesi öyküsü olanlar.
- Uzun süre kortizon, bazı epilepsi ilaçları veya hormon baskılayıcı tedaviler kullananlar.
- Son bir yıl içinde düşme yaşamış ya da düşme korkusu olanlar.
- Sandalyeden kalkmakta, merdiven çıkmakta veya ağır poşet taşımakta zorlanmaya başlayanlar.
- Uzun bir hastalık veya hastane yatışı sonrası kas gücü azalan kişiler.
- Geçmişte ön çapraz bağ, menisküs veya ayak bileği yaralanması geçirmiş ve yeniden spora başlamayı planlayanlar.
- Yeni bir egzersiz programına başlamadan önce eklemleri ve kas dengesizlikleri hakkında bilgi almak isteyenler.
Belirtisi olmayan, aktif ve genç bir erişkinde rutin ortopedik check-up genellikle gerekmez. Bu kişilerde düzenli egzersiz ve sağlıklı yaşam önerileri yeterlidir. Evde ön fikir edinmek isteyenler ortopedik kendini değerlendir testi ile başlayabilir.
Ortopedik Check-Up'ta Neler Yapılabilir?
Ortopedik check-up ayrıntılı öykü ve fizik muayeneyle başlar. Ardından kas gücü, eklem hareket açıklığı, fonksiyonel hareket ve denge basit ve standart testlerle değerlendirilebilir. Gerekli görülen kişilerde kemik yoğunluğu ölçümü, röntgen ve kan tahlilleri eklenir. Hangi adımların uygulanacağına muayene bulgularına göre karar verilir.
|
Değerlendirme |
Ne ölçer? |
Nasıl yapılır? |
Kimde gerekir? |
|---|---|---|---|
|
Öykü (anamnez) |
Şikâyetler, geçmiş yaralanma ve ameliyatlar, ilaçlar, düşme öyküsü, aile öyküsü, egzersiz alışkanlıkları |
Hekimle görüşme, gerekirse standart anketler |
Herkes |
|
Fizik muayene |
Duruş, eklem şişliği, hassasiyet, bağ stabilitesi, kas kitlesinin görünümü, yürüyüş biçimi |
Hekim muayenesi |
Herkes |
|
Eklem hareket açıklığı |
Diz, kalça, omuz, ayak bileği ve omurganın hareket genişliği |
Gonyometre adı verilen açı ölçerle veya gözle değerlendirme |
Herkes, özellikle eklem şikâyeti olanlar |
|
El kavrama gücü |
Genel kas gücünün pratik bir göstergesi |
El dinamometresi ile birkaç kez sıkma, en iyi değer kaydedilir |
Sarkopeni şüphesi, 60 yaş üstü |
|
Sandalyeden kalk testi |
Bacak kas gücü ve dayanıklılığı |
Kollar göğüste çapraz, sandalyeden 5 kez kalkma süresi veya 30 saniyedeki kalkış sayısı |
Kas zayıflığı veya düşme riski şüphesi |
|
Süreli Kalk-Yürü testi |
Hareketlilik, denge ve düşme riski |
Sandalyeden kalkıp 3 metre yürüme, dönüp geri gelip oturma süresi |
65 yaş üstü, düşme öyküsü olanlar |
|
Denge testleri |
Statik ve dinamik denge |
Tek ayak üzerinde durma, ayaklar arka arkaya duruş gibi testler |
Düşme öyküsü, baş dönmesi, ileri yaş |
|
Yürüme hızı |
Fiziksel performans |
Belirli bir mesafenin normal adımla yürünme süresi |
Sarkopeni veya kırılganlık şüphesi |
|
Röntgen |
Kireçlenme, eklem aralığı daralması, dizilim bozukluğu, eski kırıklar |
İlgili eklemin direkt grafisi |
Yalnızca belirti veya muayene bulgusu varsa |
|
DEXA (kemik yoğunluğu ölçümü) |
Bel omurgası ve kalçada kemik yoğunluğu |
Düşük dozlu X-ışını ile ölçüm, sonuç T-skoru olarak verilir |
Menopoz sonrası kadınlar, risk faktörü taşıyan erkekler, kırılganlık kırığı geçirenler |
|
Kan tahlilleri |
D vitamini, kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz, böbrek işlevleri, gerekirse tiroid ve paratiroid hormonu |
Kan örneği |
Kemik erimesi şüphesi veya tanısı, yaygın kas-kemik ağrısı, kas güçsüzlüğü |
Bu tablodaki testlerin tamamı herkese uygulanmaz; değerlendirme kişinin ihtiyacına, yaşına ve risk faktörlerine göre şekillenir. Bazı ölçümler muayene sırasında yapılabilirken, kemik yoğunluğu ölçümü ve kan tahlilleri gibi tetkikler ayrı bir randevu gerektirebilir.
Öykü Neden Check-Up'ın En Önemli Parçasıdır?
Ortopedik değerlendirmede bilgilerin büyük kısmı ayrıntılı bir görüşmeden elde edilir. Hangi hareketlerin zorlaştığı, ağrının ne zaman arttığı, son bir yılda düşme olup olmadığı, kullanılan ilaçlar ve ailedeki kemik hastalıkları, hangi testlerin gerekli olduğunu belirler. Bu nedenle check-up'a gelirken kullandığınız ilaçların listesini ve önceki tetkik sonuçlarınızı yanınızda getirmeniz faydalıdır.
Fizik Muayenede Nelere Bakılır?
Muayenede duruş ve yürüyüş gözlenir, eklemler şişlik, hassasiyet ve sürtünme sesi açısından incelenir. Diz ve omuz gibi eklemlerde bağ stabilitesi kontrol edilir. Kas kitlesinde asimetri veya belirgin incelme olup olmadığına bakılır. Omurgada öne eğilme veya boy kısalması, geçirilmiş omurga kırıklarının dolaylı bir işareti olabilir.
Kas Gücü Nasıl Değerlendirilir?
Kas gücü pratikte iki basit testle değerlendirilir: el kavrama gücü ve sandalyeden kalk testi. Avrupa sarkopeni çalışma grubu kılavuzu (EWGSOP2), kavrama gücünün erkeklerde 27 kilogramın, kadınlarda 16 kilogramın altında olmasını ve sandalyeden beş kez kalkmanın 15 saniyeden uzun sürmesini düşük kas gücünün göstergesi olarak kabul eder.
El kavrama gücü yalnızca elin değil, genel vücut kas gücünün bir göstergesi olarak kullanılır. Ölçüm hızlı ve ağrısızdır. Düşük kavrama gücü, ileri yaşta düşme, hastaneye yatış ve bağımsızlık kaybı riskiyle ilişkili bulunmuştur. Sandalyeden kalk testi ise özellikle uyluk ve kalça kaslarının gücünü yansıtır; bu kaslar yürüme, merdiven çıkma ve dengeyi korumada temel görev üstlenir.
Bazı durumlarda tek tek kas grupları muayene sırasında elle değerlendirilir. Özellikle diz çevresindeki uyluk kasları ile kalça kaslarındaki zayıflık, diz ağrısı ve kireçlenmeyle yakından ilişkilidir. Kas gücü düşük bulunan kişilerde ayrıntılı değerlendirme için sarkopeni sayfamıza bakabilirsiniz.
Eklem Hareket Açıklığı Neden Ölçülür?
Eklem hareket açıklığı, bir eklemin bükülüp düzelebildiği açı aralığıdır. Diz tam düzelemiyorsa veya omuz yukarı kaldırılamıyorsa, bu durum günlük işleri zorlaştırır ve zamanla komşu eklemlere aşırı yük bindirebilir. Ölçüm, kireçlenme, donuk omuz veya eski yaralanmalara bağlı kısıtlılıkların erken fark edilmesini sağlar.
Kısıtlılık saptanan eklemlerde nedenin anlaşılması için gerekirse ek tetkik yapılır. Örneğin omuz hareketlerinde belirgin azalma donuk omuz veya rotator manşet sorunlarını düşündürebilir; dizde tam düzelememe kireçlenme ya da menisküs sorunlarıyla ilişkili olabilir. Hafif kısıtlılıklar ise çoğu zaman düzenli esneme ve hareket egzersizleriyle düzelir.
Fonksiyonel Hareket ve Denge Testleri Neyi Gösterir?
Fonksiyonel testler, kişinin günlük yaşamda gerçekten nasıl hareket ettiğini ölçer. Süreli Kalk-Yürü testi, yürüme hızı ve denge testleri birlikte değerlendirildiğinde düşme riski ve fiziksel performans hakkında bilgi verir. Bu testler basit, kısa süreli ve ek cihaz gerektirmeyen yöntemlerdir.
Süreli Kalk-Yürü Testi
Kişi kolçaklı bir sandalyeden kalkar, normal adımlarla 3 metre yürür, döner, geri gelir ve oturur. ABD Hastalık Kontrol Merkezleri'nin düşme önleme programında, bu testin 12 saniye veya daha uzun sürmesi düşme riskinin artmış olabileceği şeklinde yorumlanır. Test sırasında adım uzunluğu, dönüşte dengesizlik ve destek arama da gözlenir.
Denge Testleri
Ayaklar yan yana, yarı arka arkaya ve tam arka arkaya duruş ile tek ayak üzerinde durma süresi, statik dengeyi değerlendirmenin pratik yollarıdır. İleri yaşlarda tek ayak üzerinde birkaç saniyeden fazla duramamak, denge sisteminin zayıfladığına işaret edebilir. Denge bozukluğunun nedenleri ve ayrıntılı değerlendirmesi düşme riski ve denge değerlendirmesi sayfamızda anlatılmaktadır.
Yürüme Hızı
Normal tempoda yürüme hızı, genel sağlık ve fiziksel performansın güçlü bir göstergesidir. EWGSOP2 kılavuzu, saniyede 0,8 metre veya daha yavaş yürümeyi düşük fiziksel performans olarak kabul eder. Yürüme hızındaki azalma, kas kaybı, eklem sorunları, denge bozukluğu veya nörolojik hastalıklar gibi farklı nedenlere bağlı olabilir.
Görüntüleme ve Kan Tahlilleri Ne Zaman Gerekir?
Ortopedik check-up'ta görüntüleme ve kan tahlilleri, muayene ve risk değerlendirmesine göre seçilir. Kemik yoğunluğu ölçümü kemik erimesi riski olanlarda, röntgen ise belirti veya muayene bulgusu olan eklemlerde istenir. Kan tahlilleri D vitamini eksikliği, kalsiyum metabolizması bozuklukları ve kemik kaybına yol açan diğer nedenleri araştırmak için kullanılır.
DEXA ile kemik yoğunluğu ölçümü
DEXA, kemik erimesinin tanısında kullanılan standart yöntemdir. Ölçüm genellikle bel omurgası ve kalçadan yapılır, kısa sürer ve radyasyon dozu düşüktür. Uluslararası kılavuzlar, 65 yaş ve üzeri kadınlarda ve risk faktörü olan daha genç menopoz sonrası kadınlarda tarama önermektedir. Erkeklerde ölçüm, risk faktörlerine göre bireysel olarak değerlendirilir. Sonuçların anlamı kemik erimesi sayfamızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
Röntgen
Röntgen, kireçlenme, eklem aralığı daralması, kemik çıkıntıları ve dizilim bozukluklarını göstermede ilk basamak görüntüleme yöntemidir. Ancak belirtisi olmayan bir eklemin rutin olarak filme alınması genellikle önerilmez. Ağrı veya muayene bulgusu olan eklemlerde ise röntgen, tanı ve tedavi planı için yol gösterici olur.
Kan Tahlilleri
Kas ve kemik sağlığıyla ilgili kan tahlillerinde en sık D vitamini (25-hidroksi vitamin D), kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz ve böbrek işlevleri istenir. Gerekli görülen kişilerde tiroid ve paratiroid hormonları, kan sayımı ve iltihap göstergeleri de eklenebilir. Bu tahliller özellikle kemik erimesi saptananlarda, kemik kaybına yol açan ikincil nedenlerin araştırılması için önemlidir.
Ortopedik Check-Up Sonuçları Nasıl Yorumlanır?
Sonuçlar tek bir sayıya göre değil, öykü, muayene ve testlerin bütünü değerlendirilerek yorumlanır. Örneğin düşük kavrama gücü tek başına bir hastalık tanısı değildir; ancak yavaş yürüme ve düşük kas kütlesiyle birlikte olduğunda sarkopeniyi düşündürür. Amaç, her bulgunun kişinin günlük yaşamındaki karşılığını anlamak ve önceliklendirmektir.
|
Bulgu |
Olası anlamı |
Genellikle önerilen adım |
|---|---|---|
|
Düşük kavrama gücü veya uzamış sandalyeden kalk süresi |
Kas gücünde azalma, olası sarkopeni |
İlerleyici direnç egzersizi, protein alımının gözden geçirilmesi, gerekirse kas kütlesi ölçümü |
|
Uzamış Süreli Kalk-Yürü süresi veya zayıf denge |
Artmış düşme riski |
Denge ve kuvvet programı, ilaçların ve görmenin gözden geçirilmesi, ev güvenliği önlemleri |
|
Eklem hareket kısıtlılığı |
Kireçlenme, donuk omuz, eski yaralanma etkisi |
Hareket ve esneme egzersizleri, gerekirse röntgen veya ileri tetkik |
|
Düşük T-skoru (osteopeni veya osteoporoz) |
Kemik kaybı ve kırık riskinde artış |
Kırık riski hesaplaması, beslenme ve egzersiz, gerekirse ilaç tedavisi için ilgili bölümlerle iş birliği |
|
Düşük D vitamini düzeyi |
Kemik ve kas işlevini olumsuz etkileyebilecek eksiklik |
Hekim kontrolünde eksikliğin giderilmesi ve kontrol ölçümü |
|
Tüm testlerin normal olması |
Mevcut durumda belirgin risk saptanmaması |
Düzenli egzersize devam, risk faktörlerine göre belirlenen aralıklarla yeniden değerlendirme |
Check-up sonunda kişiye genellikle somut ve ölçülebilir hedefler içeren bir plan önerilir. Örneğin belirli bir süre içinde sandalyeden kalk süresini kısaltmak veya tek ayak üzerinde durma süresini uzatmak gibi hedefler, ilerlemenin takibini kolaylaştırır. Egzersiz programı için 50 yaş sonrası kuvvet antrenmanı sayfamız da yol gösterici olabilir.
Ortopedik Check-Up'ın Sınırları Nelerdir?
Ortopedik check-up, riskleri belirlemeye yardımcı olan bir araçtır; geleceği kesin olarak öngörmez ve her sorunu ortaya çıkarmaz. Belirtisi olmayan kişilerde gereksiz görüntüleme yapılması, klinik önemi olmayan bulguların saptanmasına ve gereksiz kaygı ile tedavilere yol açabilir. Bu nedenle testler, kanıta dayalı olarak ve kişinin ihtiyacına göre seçilmelidir.
Örneğin yaşla birlikte dizde MR çekilen ve hiçbir şikâyeti olmayan kişilerin önemli bir kısmında kıkırdak incelmesi veya menisküste dejeneratif yırtık görülebilir. Bu bulgular çoğu zaman ağrıya neden olmaz ve tedavi gerektirmez. Şikâyeti olmayan bir eklemde saptanan bu tür bulguların ameliyatla düzeltilmeye çalışılması önerilmez.
- Belirtisi olmayan eklemler için rutin MR veya tüm vücut taraması önerilmez.
- Kemik yoğunluğu ölçümü, risk faktörü olmayan genç erişkinlerde genellikle gerekmez.
- Tek bir testin sonucu, bütün tabloyu yansıtmayabilir; sonuçlar birlikte yorumlanmalıdır.
- Check-up, düzenli egzersiz ve sağlıklı yaşamın yerini tutmaz; yalnızca bunlara yön verir.
- Kalp, akciğer veya nörolojik hastalıklar gibi kas-iskelet sistemi dışındaki sorunlar ayrı değerlendirme gerektirir.
Ortopedik Check-Up Ne Sıklıkla Tekrarlanmalı?
Ortopedik check-up için herkese uygun tek bir sıklık yoktur. Testleri normal çıkan ve risk faktörü az olan kişilerde birkaç yıllık aralıklar yeterli olabilir. Sarkopeni, kemik erimesi veya yüksek düşme riski saptananlarda ise tedavi ve egzersiz programının etkisini görmek için daha sık kontrol önerilebilir.
Kemik yoğunluğu ölçümünün tekrar aralığı ilk sonuca ve tedavi alınıp alınmadığına göre değişir; tedavi alan kişilerde genellikle bir-iki yıllık aralıklar kullanılır. Kas gücü ve fonksiyonel testler ise basit ve hızlı olduğundan egzersiz programının başlangıcında ve birkaç ay sonra karşılaştırma amacıyla tekrarlanabilir.
Ortopedik Check-Up'a Nasıl Hazırlanmalısınız?
Check-up öncesinde kullandığınız tüm ilaçların listesini, varsa önceki röntgen, MR, kemik yoğunluğu ve kan tahlili sonuçlarını hazırlamanız değerlendirmeyi kolaylaştırır. Hareket testlerinin rahat yapılabilmesi için rahat giysiler ve günlük kullandığınız ayakkabılarla gelmeniz önerilir.
- Kullandığınız ilaç ve takviyelerin listesini hazırlayın.
- Önceki görüntüleme ve tahlil sonuçlarınızı yanınıza alın.
- Son bir yıldaki düşmelerinizi ve hangi koşullarda olduğunu not edin.
- Zorlandığınız günlük hareketleri yazın; örneğin merdiven inmek, alçak koltuktan kalkmak veya kavanoz açmak.
- Gözlük veya işitme cihazı kullanıyorsanız yanınızda getirin.
- Rahat giysiler ve günlük ayakkabılarınızı tercih edin.
Ne Zaman Ortopedi Uzmanına Başvurmalısınız?
Planlı bir check-up beklemeden, bazı belirtilerde vakit kaybetmeden ortopedi uzmanına başvurmanız gerekir. Aşağıdaki durumlar, değerlendirilmesi gereken bir yaralanmanın, kırığın veya eklem hastalığının işareti olabilir.
- Düşme veya zorlanma sonrasında yük verememe, şekil bozukluğu veya şiddetli ağrı.
- Ani başlayan ve hareketle artan sırt ağrısı, özellikle kemik erimesi bilinen kişilerde.
- Eklemde ateşle birlikte şişlik, kızarıklık ve ısı artışı.
- Kısa sürede gelişen belirgin kas güçsüzlüğü, uyuşma veya his kaybı.
- Eklemde kilitlenme veya sık sık boşalma hissi.
- Gece uykudan uyandıran ve dinlenmekle geçmeyen kemik ağrısı.
- Son bir yılda birden fazla düşme.
Kaynaklar
- Cruz-Jentoft AJ ve ark. Sarcopenia: revised European consensus on definition and diagnosis. Age Ageing. 2019. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31081853/
- CDC STEADI. Assessment: 30-Second Chair Stand. https://www.nj.gov/humanservices/doas/forms/STEADI-Assessment-30Sec-508.pdf
- Montero-Odasso M ve ark. World guidelines for falls prevention and management for older adults: a global initiative. Age Ageing. 2022. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/9523684
- US Preventive Services Task Force. Screening for Osteoporosis to Prevent Fractures: Final Recommendation Statement. https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/document/RecommendationStatementFinal/osteoporosis-screening
- NICE. Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG226). https://www.nice.org.uk/guidance/ng226/resources/osteoarthritis-in-over-16s-diagnosis-and-management-pdf-66143839026373
Sık Sorulan Sorular
Ortopedik check-up kaç yaşında yapılmalı?
Belirli bir başlangıç yaşı yoktur. Kırk yaş sonrasında eklem şikâyeti başlayan kişiler, menopoz sonrası kadınlar ve 65 yaş üzerindeki erişkinler değerlendirmeden daha fazla yarar görebilir. Risk faktörü olan, düşme yaşamış veya uzun süre kortizon kullanmış kişilerde değerlendirme daha erken yaşlarda da gündeme gelebilir.
Ortopedik check-up için hangi bölüme gidilir?
Kas, kemik ve eklem sağlığı değerlendirmesi için ortopedi ve travmatoloji bölümüne başvurulabilir. Değerlendirme sonucunda kemik erimesinin ilaç tedavisi, hormon bozuklukları veya rehabilitasyon programı gerekiyorsa fizik tedavi ve rehabilitasyon, endokrinoloji veya geriatri bölümleriyle birlikte çalışılabilir.
Ortopedik check-up ne kadar sürer?
Süre, yapılacak testlerin kapsamına göre değişir. Öykü, muayene ve basit fonksiyonel testler genellikle tek bir muayene süresi içinde tamamlanabilir. Kemik yoğunluğu ölçümü, röntgen veya kan tahlilleri gerekiyorsa bunların sonuçlanması için ek zaman ve ikinci bir değerlendirme gerekebilir.
Ortopedik check-up'ta MR çekilir mi?
Belirtisi olmayan kişilerde rutin MR önerilmez. MR, muayenede menisküs yırtığı, bağ yaralanması veya kıkırdak hasarı gibi bir sorun düşünüldüğünde istenir. Şikâyeti olmayan eklemlerde çekilen MR'larda yaşa bağlı bulgular sık görülür ve bunlar gereksiz endişeye veya tedaviye yol açabilir.
El kavrama gücü neden ölçülür?
El kavrama gücü, genel vücut kas gücünü yansıtan basit ve güvenilir bir ölçümdür. Düşük kavrama gücü, ileri yaşta düşme, kırık ve bağımsızlık kaybı riskiyle ilişkilidir. Sarkopeni değerlendirmesinde ilk basamaklardan biri olarak kullanılır ve egzersiz programının etkisini izlemek için tekrar ölçülebilir.
Sandalyeden kalk testi evde yapılabilir mi?
Sağlam ve kolçaksız bir sandalye ile, yanınızda biri varken evde ön fikir edinmek için yapılabilir. Kollar göğüste çapraz, beş kez kalkıp oturma süresi ölçülür. Ancak sonuç tek başına tanı koydurmaz. Düşme riskiniz varsa testi yalnız yapmayın ve sonuçlarınızı hekiminizle değerlendirin.
D vitamini düşükse kas ve kemik sağlığı etkilenir mi?
D vitamini kalsiyum emilimi ve kas işlevi için gereklidir. Belirgin eksiklik kemik mineralizasyonunu bozabilir, kas güçsüzlüğü ve yaygın ağrıya katkıda bulunabilir. Eksikliğin hekim kontrolünde giderilmesi önerilir. Ancak normal düzeyi olan kişilerde yüksek doz takviyenin ek bir fayda sağladığı gösterilmemiştir.