Kalça protezi ameliyatı, aşınmış ya da hasar görmüş kalça ekleminin yüzeylerinin yapay parçalarla değiştirildiği bir ameliyattır. En sık kalça kireçlenmesi (koksartroz), doğuştan kalça çıkığına bağlı kireçlenme, kalça kemiğinde kanlanma bozukluğu (avasküler nekroz) ve ileri yaşta kalça kırıklarında uygulanır. Ameliyat; egzersiz, ilaç ve diğer tedavilere rağmen ağrı ve hareket kısıtlılığı günlük yaşamı belirgin biçimde kısıtladığında gündeme gelir. Çoğu hasta ameliyatın ertesi günü yürümeye başlar, yaklaşık 6 hafta içinde günlük işlerinin büyük bölümüne döner.
Bu hasta rehberi; kalça protezinin kimler için uygun olduğunu, ameliyat kararının nasıl verildiğini, protez türlerini, ameliyata nasıl hazırlanacağınızı, ameliyat günü ve hastanede sizi nelerin beklediğini, iyileşme takvimini ve protezinizi uzun yıllar korumak için nelere dikkat etmeniz gerektiğini adım adım anlatır. Ameliyat sonrası egzersizler ve çıkık önlemleri için ayrıntılı Kalça Protezi Ameliyatı Sonrası rehberimize, protezin temel tanımı için Kalça Protezi Nedir? sayfamıza göz atabilirsiniz.
Bu rehberde:
- Kalça protezi kimlere yapılır?
- Ameliyattan önce denenen tedaviler
- Ameliyat kararı nasıl verilir?
- Muayene ve randevuya hazırlık
- Kalça protezi türleri ve ameliyat yöntemleri
- Ameliyata hazırlık: sağlık, ev ve hastane çantası
- Ameliyat günü ve hastanede geçen günler
- Eve dönüş ve iyileşme takvimi
- Olası riskler ve acil belirtiler
- Protez ömrü, uzun vadeli bakım, sorular ve doğru bilinen yanlışlar
Kalça Protezi Kimlere Yapılır?
Kalça protezi bir hastalığın adı değil, farklı nedenlerle bozulmuş kalça ekleminin tedavisidir. Protez gerektiren en sık durumlar şunlardır:
|
Neden |
Ne olur? |
Kimlerde sık görülür? |
|---|---|---|
|
Kalça kireçlenmesi (koksartroz) |
Eklem kıkırdağı aşınır, kemik yüzeyleri birbirine sürtünür; kasık ve kalçada ağrı, hareket kısıtlılığı gelişir. |
Genellikle orta ve ileri yaş; ailesinde kireçlenme olanlar, fazla kilolular |
|
Doğuştan kalça çıkığına (gelişimsel kalça displazisi) bağlı kireçlenme |
Kalça çanağı femur başını tam örtmediği için eklem erken yaşta aşınır. |
Daha genç yaşta, sıklıkla kadın hastalar; ülkemizde önemli bir protez nedenidir |
|
Avasküler nekroz (kemik ölümü) |
Uyluk kemiği başının kanlanması bozulur, kemik çöker ve eklem hızla bozulabilir. |
Uzun süre yüksek doz kortizon kullananlar, aşırı alkol tüketenler, bazı kan hastalıkları ve travma sonrası |
|
Kalça kırığı |
Uyluk kemiği boynundaki kırıkların bir bölümünde kemiğin kaynaması güvenilir olmadığı için protez tercih edilir. |
Genellikle ileri yaş ve kemik erimesi olan hastalar |
|
Romatizmal hastalıklar |
Romatoid artrit, ankilozan spondilit gibi iltihaplı hastalıklar eklemi tahrip edebilir. |
Her yaşta görülebilir |
|
Travma sonrası kireçlenme |
Eski bir kalça kırığı ya da çıkığından yıllar sonra eklem bozulabilir. |
Geçirilmiş ciddi kalça yaralanması olanlar |
Kalça ağrısı her zaman kalça ekleminden mi kaynaklanır?
Hayır. Kalça ekleminden kaynaklanan ağrı çoğunlukla kasıkta hissedilir ve dize doğru yayılabilir. Kalçanın yan tarafındaki ağrı sıklıkla kas-tendon ya da bursa kaynaklıdır; kalçanın arka tarafındaki ve bacağa vuran ağrı ise çoğu zaman belden gelir. Bu nedenle protez kararından önce ağrının gerçekten kalça ekleminden kaynaklandığının doğrulanması gerekir. Ayrıntılar için Kalça Ağrısı Neden Olur? ve Kasık Ağrısı Neden Olur? yazılarımıza bakabilirsiniz.
Ameliyattan Önce Hangi Tedaviler Denenir?
Kalça kireçlenmesinde ameliyat genellikle ilk seçenek değildir. Çoğu hastada önce aşağıdaki tedaviler denenir; bu tedaviler ameliyat planlanan hastalarda da ameliyata daha güçlü girmek için önemlidir:
- Egzersiz ve fizyoterapi: Kalça çevresi ve gövde kaslarını güçlendiren, hareket açıklığını koruyan egzersizler kalça kireçlenmesinde tedavinin temelidir.
- Kilo kontrolü: Fazla kilo kalça eklemine binen yükü artırır; verilen her kilo ağrıyı ve işlevi olumlu etkiler.
- Baston: Ağrıyan kalçanın karşı tarafındaki elde kullanılan baston, ekleme binen yükü belirgin şekilde azaltır.
- İlaçlar: Ağrı kesici-antiinflamatuar ilaçlar, en düşük etkili dozda ve kısa süreli olarak kullanılır.
- Eklem içi iğneler: Kortizon iğnesi seçilmiş hastalarda kısa süreli rahatlama sağlayabilir; kalça eklemine iğne genellikle ultrason veya floroskopi eşliğinde yapılır. Amerikan Ortopedi Cerrahları Akademisi (AAOS) kalça kireçlenmesinde hyaluronik asit iğnesini önermemektedir.
Daha genç hastalarda, eklem henüz belirgin şekilde aşınmamışsa ve ağrının nedeni femoroasetabuler sıkışma ya da labrum yırtığı gibi bir sorunsa kalça artroskopisi gibi eklemi koruyan tedaviler değerlendirilebilir.
Kalça Protezi Ameliyatına Ne Zaman Karar Verilir?
Kalça protezi kararı yalnızca röntgene bakılarak verilmez. Aşağıdaki durumların birkaçı birlikte varsa ameliyat seçeneğini hekiminizle konuşmanın zamanı gelmiş olabilir:
- Düzenli egzersiz, ilaç ve diğer tedavilere rağmen aylardır süren kasık ve kalça ağrısı,
- Geceleri ağrıyla uyanmak, istirahatte de devam eden ağrı,
- Çorap ve ayakkabı giymekte, ayak tırnağı kesmekte, arabaya binip inmekte zorlanmak,
- Ağrısız yürüme mesafesinin belirgin şekilde kısalması, topallama ya da bastonsuz yürüyememe,
- Kalça hareketlerinin, özellikle içe dönme ve bükülmenin giderek kısıtlanması,
- Ağrı kesicilerin yan etkileri nedeniyle artık kullanılamaması.
Ameliyat kararı hekim ile hastanın birlikte verdiği bir karardır. Ameliyatın faydaları, riskleri, iyileşme süreci ve ameliyat yapılmazsa neler olacağı açıkça konuşulmalıdır. Uygun bir hastada ameliyatı yıllarca ertelemek kas kaybına, bacak boyunda kısalmaya, belde ve karşı kalçada ek yüklenmeye ve genel hareketsizliğe yol açabilir.
Muayeneye ve Randevuya Nasıl Hazırlanmalısınız?
Kalça protezi değerlendirmesi için yapılan muayenede yürüyüşünüz, bacak boyunuz, kalça hareket açıklığınız, bel ve diz muayeneniz değerlendirilir. Tanı için genellikle pelvis ve kalça röntgeni yeterlidir. Avasküler nekroz şüphesi ya da röntgenle açıklanamayan ağrı varsa MR istenebilir. Ameliyat planlanıyorsa protezin boyutunu ve yerleşimini planlamak için özel ölçekli röntgenler çekilir.
Randevunuza giderken şunları yanınıza almanız yararlı olur:
- Önceki röntgen ve MR görüntüleri ile raporları,
- Kullandığınız tüm ilaçların listesi (özellikle kan sulandırıcılar, şeker, tansiyon ve romatizma ilaçları),
- Diğer hastalıklarınız ve geçirdiğiniz ameliyatların listesi,
- Bugüne kadar denediğiniz tedaviler ve ne kadar fayda gördüğünüz,
- Ameliyattan beklentileriniz; örneğin “bastonsuz yürümek”, “namazımı kılabilmek”, “işime dönmek” gibi somut hedefler.
Kalça Protezi Türleri ve Ameliyat Yöntemleri
Size hangi protezin ve hangi ameliyat yönteminin uygulanacağı; yaşınıza, kemik kalitenize, kalça ekleminizin şekline, protez gerektiren hastalığa ve hekiminizin deneyimine göre belirlenir.
Total ve yarım kalça protezi farkı nedir?
|
Protez tipi |
Neler değiştirilir? |
En sık kullanıldığı durum |
|---|---|---|
|
Total kalça protezi |
Hem kalça çanağı (asetabulum) hem de uyluk kemiğinin başı protezle değiştirilir. |
Kireçlenme, displaziye bağlı kireçlenme, avasküler nekroz, romatizmal hastalıklar |
|
Yarım kalça protezi (hemiartroplasti) |
Yalnızca uyluk kemiğinin başı ve boynu değiştirilir; kalça çanağına dokunulmaz. |
Genellikle ileri yaştaki hastalarda uyluk kemiği boyun kırıkları |
Çimentolu ve çimentosuz protez ne demek?
Protez parçaları kemiğe iki şekilde tutturulur. Çimentosuz protezlerde özel yüzeyli parçalar kemiğe sıkıca yerleştirilir ve zamanla kemik protezin yüzeyine kaynar; daha iyi kemik kalitesi olan hastalarda sık tercih edilir. Çimentolu protezlerde parçalar kemik çimentosu adı verilen özel bir dolgu maddesiyle sabitlenir; kemik erimesi olan ileri yaştaki hastalarda avantajlı olabilir. Bazı hastalarda iki yöntem birlikte kullanılır (hibrit). Sabitleme yöntemi ameliyat sonrası yük verme programını etkileyebilir.
Protezin eklem yüzeyleri neyden yapılır?
Protezin birbirine sürtünen yüzeyleri genellikle seramik veya metal bir baş ile özel olarak işlenmiş, aşınmaya dayanıklı polietilen ya da seramik bir yataktan oluşur. Hangi kombinasyonun kullanılacağı yaşınıza ve aktivite düzeyinize göre belirlenir.
Ameliyat hangi taraftan yapılır?
Kalça eklemine arka, yan veya ön taraftan ulaşılabilir. Her yaklaşımın kendine göre avantajları vardır ve ameliyat sonrası alınacak çıkık önlemleri yaklaşıma göre farklılık gösterebilir. Kesi boyutundan çok, protezin doğru konumda ve doğru bacak boyuyla yerleştirilmesi uzun vadeli başarıyı belirler. Hangi yaklaşımın kullanılacağını ve sizin için hangi önlemlerin geçerli olduğunu ameliyat öncesinde hekiminize sorun.
Kalça Protezi Ameliyatına Nasıl Hazırlanılır?
Ameliyata iyi hazırlanmak, hem ameliyatın güvenliğini hem de iyileşme hızını doğrudan etkiler.
Sağlık hazırlığı
- Ameliyat öncesi tetkikler: Kan tahlilleri, EKG, akciğer grafisi ve gerekiyorsa kardiyoloji, dahiliye ve anestezi değerlendirmesi yapılır.
- İlaçların düzenlenmesi: Kan sulandırıcılar, bazı romatizma ve şeker ilaçlarının ameliyattan önce kesilmesi ya da değiştirilmesi gerekebilir. Bu düzenlemeyi kendi başınıza yapmayın; hekiminizin talimatına uyun.
- Enfeksiyon odaklarının temizlenmesi: Diş apsesi, çürük diş, idrar yolu enfeksiyonu ve bacaklardaki yara veya mantar enfeksiyonları ameliyattan önce tedavi edilmelidir. Ameliyattan önceki haftalarda diş kontrolü yaptırmanız önerilir.
- Kan şekeri ve tansiyon: Diyabet ve yüksek tansiyonun kontrol altında olması enfeksiyon ve yara sorunlarının riskini azaltır.
- Sigara: Sigara yara iyileşmesini ve protezin kemiğe kaynamasını olumsuz etkiler; ameliyattan önce bırakmanız önemlidir.
- Kansızlık: Ameliyat öncesi kansızlık varsa tedavi edilmesi, ameliyat sonrası kan ihtiyacını azaltır.
Ameliyat öncesi egzersiz
Ameliyattan önceki haftalarda kalça, uyluk ve kol kaslarını güçlendirmek; yürüteç veya koltuk değneğiyle yürümeyi önceden denemek ameliyat sonrası ilk günleri kolaylaştırır. Kolların güçlü olması, yataktan ve sandalyeden kalkarken destek almanızı sağlar.
Evinizi hazırlayın
- Kayma riski taşıyan halı, kilim ve kabloları yürüme yollarından kaldırın.
- Kolçaklı, sağlam ve oturma yüksekliği diz hizasının üzerinde bir sandalye ayarlayın; alçak ve yumuşak koltuklardan kaçının.
- Tuvalete klozet yükseltici, banyoya tutunma barı ve kaymaz paspas ekleyin; duşta oturabileceğiniz bir tabure bulundurun.
- Sık kullandığınız eşyaları eğilmeden ulaşabileceğiniz yüksekliğe yerleştirin.
- Uzun saplı ayakkabı çekeceği, çorap giyme aparatı ve yerden eşya almak için uzun tutucu (uzanma aleti) edinin.
- Geceleri yolunuzu aydınlatacak gece lambaları yerleştirin; mümkünse ilk haftalarda merdiven çıkmanız gerekmeyecek bir odada kalın.
- Özellikle ilk 1-2 hafta size yardım edecek bir yakınınızın yanınızda olmasını planlayın.
Hastane çantasına neler konur?
- Kimlik, sigorta bilgileri, tüm raporlar ve görüntüleme CD'leri,
- Düzenli kullandığınız ilaçlar ve ilaç listeniz,
- Arkası kapalı, kaymaz tabanlı, eğilmeden giyilebilen terlik ya da ayakkabı,
- Bol paçalı, rahat eşofman veya şort,
- Gözlük, işitme cihazı, telefon şarj aleti gibi kişisel eşyalar.
Ameliyat Günü ve Hastanede Sizi Neler Bekler?
Ameliyat günü ve hastanede kalınan süre genellikle şu şekilde ilerler:
|
Aşama |
Neler olur? |
|---|---|
|
Ameliyat öncesi |
Genellikle ameliyattan önceki gece belirli bir saatten sonra yeme ve içme kesilir. Ameliyat bölgesi işaretlenir, onam formları imzalanır, damar yolu açılır ve enfeksiyonu önlemek için antibiyotik verilir. |
|
Anestezi |
Kalça protezi çoğunlukla belden uyuşturma (spinal/epidural anestezi) ile, bazı hastalarda genel anestezi ile yapılır. Anestezi yöntemi anestezi uzmanıyla birlikte belirlenir. |
|
Ameliyat |
Ameliyat genellikle 1-2 saat sürer. Aşınmış eklem yüzeyleri çıkarılır, protez parçaları yerleştirilir, bacak boyu ve eklem dengesi kontrol edilir. |
|
Ameliyat sonrası ilk saatler |
Uyanma odasında takip edilip servise alınırsınız. Ağrı kontrolü ilaçlarla ve gerektiğinde sinir blokları ile sağlanır. Bacaklarda pıhtı oluşmasını önlemek için ayak bileği egzersizleri, pıhtı önleyici ilaç ve gerektiğinde çorap veya pompa kullanılır. |
|
1. gün |
Çoğu hasta ameliyatın aynı günü ya da ertesi günü fizyoterapist eşliğinde yürüteç veya koltuk değneğiyle ayağa kalkar ve kısa mesafeler yürür. |
|
Taburculuk (genellikle 1-4. gün) |
Güvenle yataktan kalkıp yürüyebildiğinizde, tuvalete kendi başınıza gidebildiğinizde ve gerekiyorsa birkaç basamak inip çıkabildiğinizde eve gönderilirsiniz. Size egzersiz programı, çıkık önlemleri ve kontrol tarihleri anlatılır. |
Kalça Protezi Sonrası İyileşme Takvimi Nasıldır?
Aşağıdaki takvim planlı total kalça protezi sonrası genel bir çerçevedir; kalça kırığı nedeniyle yapılan protezlerde iyileşme genellikle daha uzun sürer. Süreler yaşa, genel sağlık durumuna, ameliyat yöntemine ve egzersiz programına uyuma göre değişir. Egzersizlerin tek tek nasıl yapılacağını ve çıkık önlemlerinin ayrıntılarını Kalça Protezi Ameliyatı Sonrası rehberimizde bulabilirsiniz.
|
Dönem |
Neler beklenir? |
Hedefler |
|---|---|---|
|
0-2. hafta |
Yürüteç veya iki koltuk değneğiyle yürünür. Kalçada ve uylukta şişlik, morarma ve gerginlik normaldir. Pıhtı önleyici tedavi sürdürülür. |
Ev içinde güvenle hareket, yaranın sorunsuz iyileşmesi, çıkık önlemlerine uyum |
|
2-6. hafta |
Dikişler veya klipsler alınır. Yürüme giderek düzelir; birçok hasta tek değneğe ya da bastona geçer. |
Yürüme mesafesini her gün biraz artırmak, kas gücünü geliştirmek |
|
6-12. hafta |
Yürüme yardımcılarına genellikle 4-6 haftaya kadar ihtiyaç duyulur; sonrasında çoğu hasta desteksiz yürür. Hekim onayıyla araç kullanmaya ve hafif işlere dönülür. |
Topallamadan yürümek, merdiveni rahat kullanmak, günlük işlere dönüş |
|
3-6. ay |
Yüzme, bisiklet, yürüyüş, golf gibi düşük darbeli aktivitelere dönülebilir. |
Dayanıklılık, denge ve kas gücünün tamamlanması |
|
6-12. ay |
Kas gücü ve yürüyüş kalitesi gelişmeye devam eder; yorgunlukla ortaya çıkan hafif ağrılar giderek azalır. |
İyileşmenin tamamlanması ve düzenli kontrollerin sürdürülmesi |
Araç kullanma ve işe dönüş: Kalça protezi sonrası genellikle en az 6 hafta araç kullanılmaması önerilir; direksiyona geçmeden önce acil fren yapabildiğinizden emin olmalı ve hekiminizin onayını almalısınız. Masa başı işlere çoğu zaman 4-6 hafta civarında, uzun süre ayakta kalmayı, yük kaldırmayı veya çömelmeyi gerektiren işlere ise genellikle 6-12 hafta sonra dönülür. Ameliyattan sonraki ilk 6 hafta içinde uzun uçak yolculuklarını hekiminize danışmadan planlamayın.
Kalça Protezinin Olası Riskleri Nelerdir?
Kalça protezi ameliyatı ortopedide en başarılı sonuç veren ameliyatlardan biridir; ancak her ameliyatta olduğu gibi riskleri vardır. Bu risklerin büyük bölümü nadirdir ve önlem alınarak azaltılabilir.
|
Risk |
Nedir? |
Riski azaltmak için |
|---|---|---|
|
Enfeksiyon |
Protez çevresinde mikrop üremesi; erken ya da yıllar sonra ortaya çıkabilir. |
Ameliyat öncesi enfeksiyon odaklarının tedavisi, şeker kontrolü, sigaranın bırakılması, yara bakımına uyum |
|
Pıhtı (derin ven trombozu) |
Bacak toplardamarlarında pıhtı oluşması; nadiren akciğere gidebilir. |
Erken hareket, ayak bileği egzersizleri, önerilen pıhtı önleyici tedaviyi aksatmadan kullanmak |
|
Çıkık |
Protez başının yuvasından çıkması; en sık ilk haftalarda görülür. |
Size önerilen çıkık önlemlerine özellikle ilk 6 hafta dikkatle uymak |
|
Bacak boyu farkı |
Ameliyat sonrası iki bacak arasında boy farkı hissi. |
Dikkatli ameliyat planlaması; ilk haftalardaki fark hissi çoğu zaman kas dengesi düzeldikçe azalır |
|
Protez çevresi kırık |
Protezin çevresindeki kemikte kırık; çoğu zaman düşme sonrası olur. |
Düşmeleri önlemek, ev düzenlemesi, kemik erimesi varsa tedavisi |
|
Gevşeme ve aşınma |
Yıllar içinde protez parçalarının kemikten gevşemesi veya yüzeylerin aşınması. |
İdeal kilonun korunması, ağır darbeli sporlardan kaçınmak, düzenli kontrol |
Ameliyat sonrası hangi belirtilerde hemen doktora başvurulmalı?
- 38°C üzerinde ateş, titreme,
- Yarada artan kızarıklık, akıntı, kötü koku ya da yara kenarlarının açılması,
- Baldırda yeni başlayan ağrı, şişlik, sertlik veya kızarıklık,
- Kalçada ani başlayan şiddetli ağrı, bacağın kısalması ya da içe-dışa dönük kalması ve bacağa basamamak (çıkık belirtisi olabilir),
- Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı veya kanlı balgam: Bu belirtiler akciğere pıhtı atmasına işaret edebilir; vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
Kalça Protezi Ne Kadar Dayanır?
2019 yılında The Lancet dergisinde yayımlanan ve Avustralya ile Finlandiya ulusal protez kayıtlarındaki 215 binden fazla ameliyatı inceleyen kapsamlı bir analize göre, kireçlenme nedeniyle yapılan total kalça protezlerinin yaklaşık %89'u 15 yıl, %70'i 20 yıl ve yaklaşık %58'i 25 yıl boyunca yenilenmeye gerek kalmadan çalışmaktadır. Günümüzde kullanılan protez malzemeleri ve teknikler bu çalışmadaki eski protezlere göre daha da gelişmiştir.
Protezin ömrünü etkileyen başlıca etkenler; ameliyat sırasındaki yaş ve aktivite düzeyi, vücut ağırlığı, kemik kalitesi, protezin konumu ve enfeksiyon ya da düşme gibi olaylardır. Protez gevşer veya aşınırsa değiştirme (revizyon) ameliyatı yapılabilir.
Protezinizi uzun yıllar korumak için
- Kilonuzu koruyun: Fazla kilo protez yüzeylerine binen yükü artırır.
- Doğru aktiviteyi seçin: Yürüyüş, yüzme, sabit bisiklet ve golf uygundur; koşu, futbol, basketbol gibi darbeli ve ani dönüş gerektiren sporlar protezin aşınmasını hızlandırabilir.
- Düşmekten korunun: Kaygan zeminlerde dikkatli olun, evinizi düzenli tutun, gerekiyorsa görme ve denge sorunlarınızı tedavi ettirin.
- Enfeksiyonlara dikkat edin: Diş çekimi, idrar yolu enfeksiyonu, cilt yaraları gibi durumlarda protezinizin olduğunu hekiminize ve diş hekiminize mutlaka söyleyin; gereken durumlarda koruyucu antibiyotik önerilebilir.
- Kontrolleri aksatmayın: Ağrınız olmasa bile hekiminizin önerdiği aralıklarla kontrol muayenesi ve röntgen yaptırın.
- Havaalanı ve kapı kontrolleri: Protez metal dedektörlerini öttürebilir; bu durumda protezinizin olduğunu belirtmeniz yeterlidir.
Kalça Protezi Sonrası Günlük Yaşam: Pratik Öneriler
- Araca biniş: Önce arka tarafınızı koltuğa yerleştirip oturun, ardından bacaklarınızı birlikte içeri alın. Koltuğu geriye çekmek ve üzerine bir yastık koymak kalçanızın aşırı bükülmesini önler.
- Oturma ve tuvalet: İlk haftalarda alçak koltuklardan, yer minderlerinden ve alaturka tuvaletten kaçının; kolçaklı ve yüksek sandalye ile klozet yükseltici kullanın.
- İbadet: Kalçanın derin bükülmesini gerektiren hareketler, özellikle ilk aylarda çıkık riski taşıyabilir. Bu dönemde namazı sandalyede oturarak kılmanız önerilir; ne zaman yere oturabileceğinizi hekiminize danışın.
- Uyku: İlk haftalarda sırtüstü yatmanız ve yan yatarken dizlerinizin arasına yastık koymanız önerilir. Hangi tarafa ne zaman yatabileceğiniz uygulanan ameliyat yöntemine göre değişebilir.
- Cinsel yaşam: Genellikle 6-8 hafta sonra, kalçayı zorlamayan pozisyonlarla sürdürülebilir.
- Diğer kalça veya diz: Karşı kalçanızda ya da dizlerinizde de kireçlenme varsa tedavi planı birlikte yapılır. Diz kireçlenmesi için Diz Kireçlenmesi Tedavisi Hasta Rehberi'mize bakabilirsiniz.
Muayenede Doktorunuza Sorabileceğiniz Sorular
- Kalça ağrımın kaynağı gerçekten kalça eklemi mi, bel veya kalçanın yan tarafından kaynaklanıyor olabilir mi?
- Ameliyattan önce denememiz gereken başka tedavi var mı?
- Benim için total mi yoksa yarım protez mi uygun; neden?
- Protez kemiğe çimentolu mu, çimentosuz mu tutturulacak?
- Ameliyata hangi taraftan girilecek ve bu yönteme göre hangi önlemlere uymalıyım?
- Hangi anestezi yöntemi uygulanacak?
- Hastanede kaç gün kalacağım, eve döndüğümde kimin yardımına ihtiyacım olacak?
- Kullandığım ilaçlardan hangilerini ameliyattan önce kesmeliyim?
- Ne zaman araç kullanabilir, işime dönebilir ve hangi sporları yapabilirim?
- Kontrollerim hangi aralıklarla yapılacak?
Kalça Protezi Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar
|
Yaygın inanış |
Gerçek |
|---|---|
|
“Protezden sonra aylarca yatakta kalınır.” |
Çoğu hasta ameliyatın aynı ya da ertesi günü ayağa kalkar ve yürümeye başlar. Erken hareket, pıhtı ve diğer sorunların riskini azaltır. |
|
“Protez 10 yıl sonra mutlaka değişir.” |
Kayıt verilerine göre kalça protezlerinin büyük çoğunluğu 15-20 yıl, yarıdan fazlası 25 yıl boyunca çalışmaktadır. |
|
“Protez için çok gencim, beklemeliyim.” |
Kararda takvim yaşından çok ağrı, işlev kaybı ve eklem hasarı belirleyicidir. Genç hastalarda uygun protez seçimiyle iyi sonuçlar alınabilir. |
|
“Yaşım ilerlediği için ameliyat olamam.” |
İleri yaş tek başına engel değildir; genel sağlık durumu ve anestezi değerlendirmesi belirleyicidir. |
|
“Protezli kalça ile hiç spor yapılamaz.” |
Yürüyüş, yüzme, bisiklet, golf gibi düşük darbeli aktiviteler önerilir; yalnızca ağır darbeli sporlardan kaçınılması tavsiye edilir. |
|
“Ameliyattan sonra hiç ağrı olmaz.” |
İlk haftalarda ameliyat ağrısı, şişlik ve kas yorgunluğu olması beklenir; bunlar iyileşme sürecinde giderek azalır. Kireçlenme ağrısı ise büyük ölçüde ortadan kalkar. |
Doç. Dr. Selahattin Özyürek ile Kalça Protezi Tedavi Süreci
Ortopedi ve travmatoloji uzmanı Doç. Dr. Selahattin Özyürek, kalça ağrısı olan hastalarda önce ağrının kaynağını ayrıntılı muayene ve görüntüleme ile netleştirir; ameliyatsız tedavi seçeneklerinden kalça artroskopisi ve kalça protezi ameliyatına kadar uzanan tedavi planını hastanın yaşı, eklemin durumu ve günlük yaşam hedefleri doğrultusunda kişiye özel olarak belirler.
Kalça ağrınız günlük yaşamınızı kısıtlıyorsa, size en uygun tedavi seçeneğini değerlendirmek için iletişim sayfamızdan randevu talebinde bulunabilirsiniz.
Kaynaklar
- Evans JT ve ark. How long does a hip replacement last? The Lancet, 2019
- NHS: Hip replacement
- HSE: Hip replacement – Recovery
- AAOS OrthoInfo: Total Hip Replacement
- NICE NG226: Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Size uygun tanı ve tedavi yöntemi, muayene ve tetkik sonuçlarınıza göre hekiminiz tarafından belirlenir.